Sporun Tarihi

Eski çağlarda yapılan spor faaliyetlerinde Eski Yunan Sporu’nun ve Olimpiyatların büyük yeri vardır. Ama spor ile ilgili ilk modern anlamdaki organize spor müsabakalarının Sümer Uygarlığı sırasında ortaya çıktığı, Hititler ve Eski Mısırlılar yolu ile Eski Yunan’a geçtiği bilinmektedir.

Bu bizleri Milat’tan önce 3600-2000 yılları arasına kadar götürmektedir. Sümerler’e ait 200 kil tablet, altın ve gümüş eserler, mezar taşları, tapınak mimarisi ve Gılgamış Destanı’nın sistemli incelenmesi sonucunda modern anlamdaki sporun ilk defa Sümerler tarafından ortaya konulduğu saptanmıştır.

Eski Yunan’da spor konusundaki en eski yazılı kayıta, Homer’in İlliada isimli eserinin 23. bölümünde rastlanır.Burada Yunan kahramanı Patroclus anısına düzenlenen spor karşılaşmalarında Araba yarışları,Güreş,Boks,Koşu Müsabakaları ve Cirit Atma vardır.Bu beş yarışmadan dördünü yüzyıllar önce Sümer’de yapıldığı buluntulara dayanarak söylenebilir.

Yunanistan’da spor oyunları Yunan Birliği’ni sağlayıcı nitelikleriyle ortaya çıkar. Bunlar Olimpia, Pythia, Nemea ve İsthmia’dır. Bunların en eskisi olimpia’dır.  Belge ve bulgulara dayanılarak ve yarışmalarda kazananların ilk defa kaydedildiği  oyunlar esas alınarak olimpiyat oyunlarının Milattan Önce 776 yılında Olimpia’da yapıldığı tespit edilmiştir.

Sporda ilk biçimsel örgütlenmeler öncelikle Antik olimpiyatlardan üç ay önce başlayıp, olimpiyatlardan beş gün sonra sona eren silah bırakışlarını simgeleyen “Olimpiyat Barışı” anlamına gelen Ekechreiria, işlerini yürütmek amacıyla dört yılda bir seçimle oluşan geçici bir yönetsel yapıdır.

Burada Delphi Kahini’nin önerileri ile Olimpiyat Oyunları’nın cereyan ettiği mukaddes ay süresince barışın devam etmesi kararlaştırılmıştır.Bir disk üzerine yazılan anlaşma metninde “Olimpia kutsal bir bölgedir.Buraya silahlı olarak girmeye teşebbüs eden tanrıya karşı günahların en büyüğünü işlemekle damgalanacaktır.Böyle bir fena davranışın öcünü, gücü yettiği halde almayan da Allahsız sayılacaktır.” yazılıdır.

Bunun ardından eskrim okulu ağırlıklı VIII.Henry’nin 1540’da kurduğu “Savunma Ustaları Birliği” gelir. Ama federasyonlaşma bazında ilk adım Japonya İmparatoru Yoozei’nin 1603 yılında okullararası yarışmaların organizasyonunu sağlamak amacıyla kurdurduğu yüzme federasyonudur.

Ama uluslararası düzeydeki ilk çok ulus ve tek sporlu yönetsel yapı 1875 yılında IYRU(International Yatch Racing Union-Uluslararası Yat Yarış Birliği) adı ile kurulan Uluslararası Yelken Federasyonudur.

İlk çok uluslu ve çok sporlu örgüt ise 1894 yılında kurulan IOC(International Olympic Committe) Uluslararası Olimpiyat Komitesidir

Tüm bu ilklerle birlikte vurgulamak istediğim nokta ilk çok uluslu ve tek sporlu yönetsel yapı olan IYRU’nun(Uluslararası Yelken Federasyonu.1875)  Cemiyet-i Akvam’dan(Milletler Cemiyeti), ilk çok uluslu,çok sporlu örgüt IOC’nin (Uluslararası Olimpiyat Komitesi.1894) Birleşmiş Milletler’den yaklaşık yarım yüzyıl yaşlı olmasıdır

Alıntıdır

Olimpiyatlar

OLİMPİYAT AMBLEMİ VE ANLAMI

Sporun birleştirici ve barışcı etkisini kullanmayı düstur edinmiştir. Beş kıtayı temsil eden beş halkanın içiçe geçtiği bir beyaz bayrağı vardır. Kırmızı halka Amerika’dır, sarı halka Asya’dır, yeşil halka Avustralya’yı, siyah halka Afrika’yı, mavi halka da Avrupa’yı temsil eder.

O L İ M P İ Y A T  T A R İ H İ

Olimpiyat oyunları, veya kısaca Olimpiyatlar, dört yılda bir yapılan geniş kapsamlı bir spor organizasyonudur.

Antik şekli eski yunan’da yapılan oyunlar Fransız soylusu Pierre de Fredy,Baron de Coubertin tarafından 19.yy.’ın sonlarında modernize edilmiştir.

Olimpiyat Oyunları’nın yaz sporlarını içeren ve daha iyi bilineni olan Yaz Olimpiyatları, 1896’dan beri Dünya savaşları istisnaları hariç her dört yılda bir yapılagelmiştir. Kış Oyunları ise 1924’te yapılmaya başlanmıştır ve 1994’ten beri Yaz Oyunlarının yapıldığı yıllardan iki sene sonra yapılmaktadır.

Antik (Klasik) Olimpiyatlar

Antik Olimpiyatların tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte hakkında pek çok söylenti vardır. Olimpiyatların tarihinin M.Ö.14.yy.a kadar uzandığı tahmin edilmektedir. Oyunların Yunanistan’ın Olympia yöresinde başladığı tahmin edilmektedir. M.Ö.776  yılından itibaren ise oyunların tarihi kesin olarak tutulmaya başlanmıştır.

Oyunlar 12 devamı için >>

Yapılamayan Olimpiyatlar

Dünya Savaşları

Modern olimpiyatlar yapılmaya başladığı 1896 yılından itibaren iki kez Dünya’yı saran savaş nedeniyle duraklatıldı. I. Dünya Savaşı sebebiyle 1 kez, 2. Dünya Savaşı sebebiyle ise 2 kez oyunlar iptal edildi.

İskenderiye ve Budapeşte’nin de aday olduğu ve sonunda Berlin’de yapılmasına karar verilen 1916 yılındaki 6. Olimpiyatlar, I. Dünya Savaşı sebebiyle iptal edildi. Oyunlar 20 yıl sonra 1936 yılında Berlin’de yapılabildi.

Berlin’de yapılan ve Hitler’in gövde gösterisine dönüşen bu oyunlardan 4 sene sonra 1940 yılında Helsinki’de yapılması gereken oyunlar bu defa 2. Dünya Savaşı nedeniyle iptal edildi. 1939 yılında savaş başlamadan 1944 yılındaki oyunların da Londra’da yapılmasına karar verilmişti. Ancak 1944’e gelindiğinde savaşın hala devam etmesi nedeniyle 1944 Olimpiyları da yapılamadı. 2. Dünya Savaşı’nın bitmesi ile oyunlara ev sahipliği yapamayan bu iki şehir 1948 ve 1952’deki Olimpiyatları düzenleme hakkını elde etti.

Politika

Politika oyunlar üzerine her zaman etkisini göstermiştir. Bunun ilk ve en önemli örneği 1936 Berlin Olimpiyatları’nda yaşanmıştır. Adolf Hitler, oyunları bir güç gösterisi ve Nazi propagandası için araç olarak kullanmış ve bunda da başarılı olmuştur. Hitler’in yaptığı açılış konuşması tüm dünyada radyodan dinlenmiştir. 1936 Olimpiyatlarına damga vuran olay ise ABD’li siyahı atlet Jesse Owens’ın çıplak ayakla dört altın madalya kazanıp, rekorlar kırması ve ırkçı Hitler’in stadyumu terk etmesine sebep olmasıdır.

Sovyetler Birliği 1952 yılına kadar devamı için >>

Olimpiyatlar ve Türkiye

Türkiye bu güne kadar olimpiyatlarda, Atletizm, Atıcılık, Bisiklet, Boks, Binicilik, Halter, Eskrim, Güreş, Judo, Okçuluk, Kürek, Tekvando, Yüzme, Yelken, Futbol ve Basketbol branşlarında yer aldı.

Olimpiyatlarda ilk kez Ata sporu güreş branşı ile yer alan milli takımımız 1936 yılında ilk madalyasını kazandı.

 

 

Türk Olimpiyat Tarihi’nin önemli başlıklarını aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz
İlk Altın Madalya: Yaşar Erkan 1936 (Berlin)
İlk Bronz Madalya: Mersinli Ahmet Kireççi 1936 (Berlin)
İlk altın gümüş ve bronz madalyalar: Güreş
1936 Berlin Olimpiyatlarında Bayanlarda ilk katılan sporcularımız: Eskrim dalında Halet Çambel ile Suat Fetgeri Aşeni



Olimpiyatlarda bayanlarda ilk madalya: 1992 devamı için >>

Dünya ve Türkiye’nin İlkleri

  • İlk Türk futbolcu Fuat Hüsnü Kayacan’dır.

  • İlk mili golümüzü Zeki Rıza Sporel atmıştır.(romanya’ya 2 gol atmıştı-1923-taksim stadı)
  • Türkiye’ye gelen ilk yabancı antrenör Billy Hunter’dir.
  • Futbol federasyonunun ilk başkanı Yusuf Ziya Öniş’tir.
  • Milli ligin ilk golünü Özcan Altuğ attı.
  • Milli ligin ilk karşılaşması İzmirspor ile Beykoz arasında oynanmıştır.
  • Anadolu’nun ilk şampiyon takımı Trabzonspor’dur.
  • Cumhurbaşkanlığı kupasını kazanan ilk takım GS’dir.
  • Başbakanlık kupasını ilk kez kazanan takım BJK’dir.
  • Türkiye kupasını kazanan ilk takım GS’dir.
  • Profesyonel ligin ilk şampiyonu FB’dir.
  • Türkiye’de ilk futbol maçı İzmir’de İngilizler arasında oynandı.
  • Yurt dışında futbol maçı yapan ilk takım GS’dir.

Avrupa şampiyonu ilk Türk boksör Cemal Kamacı’dır.

  • Osmanlılar’da ilk at yarışı Orhan Gazi zamanında yapılmıştır.
  • İlk Türk tenis hareketini Fuat Hüsnü Kayacan başlatmıştır.
  • Türkiye’de açılan ilk bilardo salonu Luxemburg’tur.(Beyoğlu)

Türkiye’nin ilk lisanslı bayan binicisi Melahat Aksel’dir.

  • Osmanlılar zamanında ilk bisikelet yarışları Selanik’te yapıldı.
     
  • Birinci futbol liginde en fazla gol atılan karşılaşma FB-G.Antep maçıdır(8-4)
  •  

  • Okul kaynaklı ilk ve tek spor kulümüz GS’dir.

Türk atletizm tarihinde finale kalan ilk Türk atlet Süreyya Ayhan’dır.

  • Türk sporcuları ilk defa 1924′deki olimpiyatlara katılmıştır.

NBA’da oynayan ilk basketçimiz Mirsad Türkcan’dır.

  • İzmir Atatürk Stadyumu Türkiye’nin en büyük stayumudur.
  • Basketbol liginin ilk şampiyonu Altınordu takımıdır.
  • İlk gece maçı FB-Beykoz arasında yapılmıştır.
  • Milli takımımız ilk maçını Almanya yaptı.
  • Türkiye’nin ilk stadyumu Fener Bahçe stadıdır.
  • Türkiye’de ilk golf sahası Maslak’ta(İst.)yapıldı.

100 metre engellide avrupa şampiyonu olan ilk bayan atletimiz NEVİN YANIT’in videosu (derecesi 12.63)

  • Fifa kokarlı ilk hakemimiz Sulhi Garan’dır.
  • İlk Türk hakemi Fuat Hüsnü Kayacan’dır.
  • Türkiye’de ilk volebol takımını Fenerbahçe kurmuştur.
  • Türkiye’de spora yer veren ilk gazete Asır’dır.
  • Türkiye’de yayınlanan ilk spor dergisi Futbol’dur.(1910)
  • Türkiye’de ilk futbol yayınını İstanbul Fm yapmıştır.
  • Türk milli takımı en fazla İsviçre’yi yendi(6)
  • Türk milli takımı en fazla S.S.C.B’ye yenildi.(12 kez)
  • Türk milli takımı en fazla golü Bulgaristan’a attı.(29)
  • Türk milli takımı en fazla golü Romanya’dan yedi(44)
  • Türk milli takımı en fazla Romanya ile maç yaptı.(21)
  • Türk milli takımı en farklı galibiyeti Pakistan’a karşı elde etti.(8-4/1967)
  • Türk spor tarihinde jübile yapan ilk bayan basketçi Derya Özyer’dir.(G.S.)
  • Erkekler basketbol liginde görev yapan ilk bayan hakem,Özlem Serinel’dir.(efes-b.kolej)
  • Dünya kupası maçlarında görev yapan ilk ve tek hakemimiz Doğan Babacan’dır.
  • Avrupa karmasında yer alan ilk Türk basketçi Efe Aydan’dır.
  • 1985/1986 sezonunda hiç yenilmediği halde şampiyon olamayan takımımız G.S’dir.

DÜNYADAN BAZI İLKLER

  • Dünyada ilk futbol naklen yayını Çekolovakya’da gerçekleştirildi
  • Le Sport ilk yayınlanan spor dergisidir.(Fransa)
  • Voleybol ilk kez 1895 yılında A.B.D’de oynanmıştır.
  • Dünya kupasını en fazla kazanan ve bütün finallere katılan tek ülke Brezilya’dır.
  • Bilardo ilk kez 15.yy’da Fransa’da oynanmıştır.
  • Dünyada santranç ilk kez Hindistan’da oynanmıştır
  • Dünya kupsını ilk kez Uruguay’dır
  • Basketbol ilk defa Amerika’da oynanmıştır.
  • Dünyada futbol ilk kez Çin’de oynanmıştır.
  • Tüm zamanların en golcü futbolcusu Müller’dir.
  • Dünya kupasında en fazla şampiyonluk yaşayan futbolcu Pele’dir
  • Tenis ilk defa Meksika’da Toltec yerlileri tarafından oynanmıştır

%d blogcu bunu beğendi: